[ گناهان كبيره و صغيره ] و إيَّاكُمْ وَ مَا نَهَاكُمْ عَنْهُ أنْ تَركَبُوهُ . يعنى : حذر و پرهيز نماييد از ارتكاب چيزهايى كه خداى تعالى ، شما را از آنها نهى فرموده . و مراد از آن چيزهايى كه خداى تعالى نهى فرموده ، مىتواند بود كه اعمّ از صغائر و كبائر باشد ؛ زيرا كه نهى رسول و ائمّه - صلوات اللَّه عليهم - ، نهى الهى است ، و مىتواند بود كه مخصوصِ كبائر باشد . و در منقسم شدن گناه به صغيره و كبيره ، و همچنين در تفسير اين دو قِسم ، ميانهء علما اختلاف واقع شده . جمعى بر آن رفته‌اند كه همه گناهى ، كبيره است ، به جهت آن كه همه در معنى مخالفت الهى شريك‌اند و مخالفت ، بزرگ و كوچك نمىباشد . و گفته‌اند كه اطلاق كبيره و صغيره بر گناهان ، امرى است اضافى ؛ يعنى گناهى را كه با ديگرى بسنجيم ، مىتواند كه نسبت به او كبيره باشد و نسبت به گناهى ديگر ، صغيره . مثلًا بوسيدن زن نامحرم نسبت به زنا كردن ، صغيره است و نسبت به نظر كردن از روى شهوت ، كبيره است . و همچنين ، غصب كردن يك درهم ، نسبت به غصب نصفِ درهم ، كبيره است و نظر به غصب مالِ بسيار ، صغيره است . و شيخ طبرسى رحمه الله در تفسير مجمع البيان ، اين قول را به جميع علماى شيعه ، نسبت داده . و از عامّه ، جمعى به اين قول ، قائل شده‌اند ، مثل ابن عبّاس و جمعى از مفسّرين . و اين مذهب ، به حَسَب ظاهر ، دليلى ندارد ؛ بلكه ظاهرِ آيه و احاديث ، آن است كه گناه بر دو قِسم باشد و اگر كسى از كبائر اجتناب نمايد ، صغائر را خداى تعالى ، به فضل عميم خود ببخشد ، چنانچه فرموده : « إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ وَ نُدْخِلْكُمْ مُدْخَلًا كَرِيماً » . « 1 » و اگر چه مخالفتِ [ خداى ] بزرگ ، بزرگ است ؛ امّا معصيت بندهء حقير ، در جنب كَرَم او حقير است و اگر مخالفت ، مقتضاى حكمت نمىبود ، همه را مىبخشيد و از براى بخشيدن بسيارى از كبائر ، مثل اسباب توبه و شفاعت و اعمال خير ، اسباب مقرّر فرموده . و گمان اين حقير ، آن است كه نسبت دادن اين مذهب به علماى شيعه ، از راه اشتباهى است كه شيخ طبرسى رحمه الله در فهميدن عبارت تبيان شيخ طوسى - قدّس اللَّه روحه - نموده ؛ زيرا كسى كه در

--> ( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 31 .